Cilt Kanseri

20 Şubat 2016 11:05

Tanısı bu kadar kolayken ve tedaviyle kür şansı bu kadar yüksekken insanların hala cilt kanserleri nedeniyle hayatlarını kaybediyor olması gerçekten çok üzücü bir durum.  Daha lise yıllarından aklımda kalan bir anı Rasim amca, babamın en yakın arkadaşlarından… Alt dudağında kabuklu yarası çıkmıştı, giderek büyüdü, kanamaya başladığında doktora gittiler. Alt dudağının neredeyse tamamı yara olmuştu artık. Ameliyatlar geçirdi, sonra ışın tedavisi almaya gidiyor dediler. Bir süre daha yaşadı Rasim amca, sonra kaybettik.  O kadar üzülmüş ve etkilenmiştim ki alt dudağında yara olan herkese acaba ölür mü diye endişeyle bakıyordum.  O zamanlarda bu yaraların erken dönemde yakalandığında tedavi edilebildiğini hiç bilmiyordum.  Hatta bunların adı yara değil, cilt kanseriymiş onu da öğrendim.  Rasim amca çiftçiydi, sarı kumral saçları, yeşile çalan gözleri vardı. Sürekli sigara içerdi. Filtresiz olanlarından hem de.  Öyle ki babamla ayak üstü sohbet ederken bile tütün kokusu gelirdi insanın burnuna. Güler yüzlü bir insandı.  Dudağında yaraya rağmen bile son günlerinde hep gülerken hatırlıyorum onu. Allah rahmet eylesin çok da iyi bir insandı.

cilt-kanseri

1997’de İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Plastik cerrahi ihtisasına başladım. Plastik cerrahları herkes sadece estetik cerrahi yapıyor sanır. Ama ihtisas hayatım boyunca emin olun tek bir mankene rastlamadım orada.  Daha ziyade acı çeken hastalar gördüm.  Yanıklar, açık yaralar, trafik kazaları, kopmuş organlar… Büyük kısmı ilerlemiş cilt kanserleri nedeniyle yatıyordu. Kimini iyileştirebiliyorduk, kimi bütün çabalarımıza rağmen kaybediliyordu. Muhsin beyi hatırlıyorum, diş etlerinde koyu kahverengi lekelenmeler nedeniyle başvurmuştu.  Uzunca bir süre önemsememiş, aklına tümörü bile getirmediğinden doktora gitmemişti. Oysa bazı cilt kanserleri ağız içinde, diş etinde de görülebilir ve erken tanı çok önemlidir. Tetkikler yaptık tümör yayılmış mı diye ve ne yazık ki, boyundaki tüm lenf nodları ve akciğerlerde yayılımlar (metastazlar) saptadık. “Malign melanom” denilen bu cilt kanseri türü en saldırgan olan kanserlerden biridir Cerrahi açıdan yapılacak bir şey olmadığını anladığımızda evine yolladık. 1-2 hafta sonra durumunu sormak için evine aradığımda telefonu 9 yaşındaki oğlu açtı ve sesi hala kulaklarımdadır; babam öldü. İhtisas dönemim bu tür çok sayıda hastam oldu, öldü..Keşke olmasaydı, keşke ölmeselerdi. Bu yazıyı yazıyorum bilgilenin diye, vücudunuzda çıkan deri lezyonlarının farkına varın ve erken dönemde doktora başvurun diye. Belli mi olur kurtardığınız kendi hayatınız olur ya da aileden sevdiğiniz birinin hayatı, belki de arkadaşınızın hayatı.

Cilt kanserlerinin en büyük nedeni güneşten gelen ultraviyole (UV) radyasyon. Tüm kanserlerin %40’ı cilt kanseri, ne kadar çok düşünebiliyor musunuz? Radyasyondan korunun. Sadece yazın değil, 4 mevsim. Çünkü güneşin ısıtmadığı en karlı en soğuk kış günlerinde bile radyasyon yeryüzüne, derinize ulaşıyor. Güneş kremini eksik etmeyin elleriniz ve yüzünüzden.  Hem de günde en az 2-3 kere de sürün.  Eğer açık havada çalışıyor iseniz kasket, gözlük gibi koruyucular kullanın. Açık tenliler ve açık göz rengine sahip olanlar daha büyük risk altında unutmayın. Çocukluk çağında tek bir kez sahilde güneş yanığı geçirmek erişkinlik döneminde bu kanserlerin oluşumunu 2 kat arttırıyor. Güneş kremini çocukluktan itibaren kullandırmaya başlayın. Hala kumsalda saatlerce güneş altında yatanları anlamam, üzülürüm. Bilselerdi ciltlerinin hiçbir şeyi unutmadığını, eminim yapmazlardı. Çağımız bilgi çağı ama hangi TV kanalında gördünüz bunlarla ilgili eğitim verildiğini? En temel meselelerden birinin üzerine “kamu spotu” hazırlamak kimsenin mi aklına gelmez? Bronzluk özendiriliyor. Solaryumlar yok satıyor. Oysa solaryumda UVA ışını doğrudan cildinize verilir, siz “oh mis gibi bronzlaştım” derken, DNA’larınızda değişimler olur ve ilerleyen yaşlar için cilt kanserlerine aday olursunuz.

cilt-kanseri2

Cilt kanserlerine sigara da zemin hazırlar. Hatta UV radyasyonla sigaranın işbirliği yaptığını biliyor musunuz? Dudakta beyazlaşma ve sürekli kabuklanma ile başlayan değişimler cilt kanseri habercisi olabilir.  Tüm yüzünüzde, ellerinizde ve güneş gören yerlerde cilt kanserleri genellikle basit kahverengi/kırmızı  lekelerle başlarlar. Prekanseröz ya da kanser öncülü bu lezyonları uzman doktorlar kolaylıkla ayırt edebilirler. Bu aşamada yakalandığında tedaviyle kür çok kolaydır.

Lütfen derinizdeki herhangi bir değişimi, iyileşmeyen yaraları ciddiye alın. Erken tanı çok mühim, kendinizi önemseyin. 

Hepinize sağlıklı günler diliyorum, sevgiyle..

Doç. Dr. Betül Gözel Ulusal

www.betululusal.com.tr

Bu sayfa 1.821 defa görüntülenmiş.
İlgili Terimler :

Bir Yorum Yazın